De Strandjutter op Ameland

 
DE STRANDJUTTER
Het beroep van strandjutter
Strandjutters zijn verzamelaars. Ze speuren het strand af op zoek naar bruikbare of waardevolle spullen. Dat kan van alles zijn: kratten van een vissersboot, kostbare fossielen, drijfhout of flessenpost. Echte strandjutters gaan er speciaal voor naar het strand, het liefst bij onstuimig weer. Dan is de kans het grootst dat er wat bijzonders aanspoelt. Langs de vloedlijn is de kans het grootst dat er iets te vinden is. Dat is lijn waar het water tijdens vloed de hoogste stand bereikt. Als het eb wordt, blijven juist daar veel spullen achter. Vroeger was het strandjutten een manier om wat extra geld te verdienen. De aangespoelde spullen werden gebruikt als bouwmateriaal of brandhout, of werden verkocht. De rampen die op zee gebeurden, waren voor de jutters zo een bron van inkomsten. Elk dorp aan zee had wel een paar strandjutters. Ze probeerden elkaar voor te zijn als er iets te halen viel op het strand. De jutters gebruikten vaak paarden om de gevonden spullen te dragen. Meestal waren dat Shire’s, een Engels paardenras.

De zee geeft en de zee neemt
Vroeger leefden in Nederland veel meer mensen van de visserij dan tegenwoordig. Er waren nog echte vissersdorpen waar alle mensen van de visserij leefden. De mannen gingen met hun vissersboot eropuit en bleven soms wekenlang weg. In die tijd was het leven op zee veel zwaarder. De vissers hadden lang niet zoveel apparatuur als tegenwoordig. Het uitzetten van netten en het binnenhalen en schoonmaken van de vis deed men met de hand. Als er wat gebeurde op zee, konden de vissers niet zo gemakkelijk hulp inroepen. Door storm en slecht weer vergingen er veel meer schepen op zee dan nu. Voor de vissers hoorde dat bij hun leven. Een spreekwoord dat de vissers vaak gebruikten luidt: de zee neemt en de zee geeft. Ook strandjutters hoor je vaak spreken over de dingen die de zee heeft ‘gegeven’. Ze geven de zee daarmee een menselijke eigenschap. Voor mensen die altijd op of aan de zee hun werk doen, is de zee misschien ook wel als een mens. Let er maar eens op als je strandjutters, vissers of mensen van de reddingsbrigade hoort praten.

Jutters van nu
Tegenwoordig is strandjutten geen echt beroep meer, maar een hobby. De weinige strandjutters die er in Nederland nog zijn, struinen niet alleen het strand af naar bruikbare spullen. Bij de strandjutters van nu kun je ook een kijkje gaan nemen. Volwassenen en kinderen kunnen een ritje langs het strand maken, meedoen aan een juttersspeurtocht of een kijkje nemen in een van de strandjuttersmusea. Op Ameland is er het landbouw en juttersmuseum Swartwoude in Buren.
Er is ook een juttersvereniging op Ameland